Cover

Radio NED fm
Nederlandse bouwwerken wereldwijd

Nederland heeft wereldwijd veel gecreëerd, waaronder een goede naam

door Ton van Rooij

Het ontwikkelen van geavanceerde waterkeringssystemen en het droogleggen van waterrijke gebieden – technologisch gezien zijn dit slechts twee van de dingen waar Nederland bekend om staat en geprezen voor wordt. Waterbeheer is ook een onderwerp waar Koning Willem-Alexander heel erg geïnteresseerd in is.
Op het gebied van bouw en infrastructuur heeft het Nederlandse bedrijfsleven tevens wijdverbreide faam verworven als het gaat om het ontwerpen en/of realiseren van gebouwen, bruggen, energieopwekkingsfaciliteiten, havens, waterwegen, tunnels, spoorlijnen, wegen, enzovoorts.
Ook in het buitenland is de Nederlandse expertise in de bouw en infrastructuur uitvoerig in de praktijk gebracht. Laten we eens kijken naar enkele van de voornaamste spelers in deze specifieke arena.

Van Oord en Royal HaskoningDHV veranderen kustlijn van Dubai
Een specialist op het gebied van baggeren, waterbouwkundige en offshore-energieprojecten is Van Oord. Het hoofdkantoor van deze onderneming, in 1868 opgericht door Govert van Oord, bevindt zich in Rotterdam. Zo heeft het bedrijf de fundamenten en de elektrische infrastructuur geleverd voor en de installatie tot stand gebracht van de Belwind Fase 1 Offshore Wind Farm voor de kust van Zeebrugge, België. Verder weg heeft het, om slechts één van de vele projecten te noemen, de haven van Brisbane, Australië, uitgebreid, de haven van Rio de Janeiro dieper gemaakt en in de buurt van het ijskoude schiereiland Yamal in Noord-Rusland sleuven uitgegraven en opgevuld ten behoeve van de installatie van pijpleidingen.
Bij veel projecten heeft Van Oord samengewerkt met Royal HaskoningDHV, een onafhankelijk, internationaal ingenieurs- en managementbureau. Royal HaskoningDHV levert diensten op terreinen als luchtvaart, gebouwenontwikkeling, energie, infrastructuur, maritieme techniek, ruimtelijke ordening, waterbeheer en watertechnologie. Het in Amersfoort gevestigde bedrijf is ontstaan uit een fusie tussen Royal Haskoning, in 1881 opgericht door ingenieurs Johannes van Hasselt en Jacobus de Koning, en DHV, in 1917 gestart door ingenieurs Adriaan Dwars, Arie Heederik en Bas Verhey.
Elk op hun eigen manier zijn Van Oord en Royal HaskoningDHV betrokken of betrokken geweest bij verschillende echt verbazingwekkende bouwprojecten in Dubai. Toen jaren geleden het emiraat ervan doordrongen raakte dat in de loop der tijd de inkomsten uit olie- en gaswinning onvermijdelijk zouden slinken, besloot het de economische toekomst veilig te stellen door het stimuleren van zowel de toeristische sector als het particuliere investeringsklimaat voor de vastgoedmarkt. Met dit in het achterhoofd kwam men op het idee voor de aanleg van drie kunstmatige palmvormige schiereilanden en twee archipels.
Deze zouden voorzien worden van hotels, vakantiecentra, appartementen, villa’s, havens, recreatieve voorzieningen en winkels.
In september 2000 kreeg Royal HaskoningDHV van projectontwikkelaar Nakheel Properties de opdracht om het buitenste deel van het eerste schiereiland, Palm Jumeirah, te ontwerpen. Dit buitenste deel, in de vorm van een 11 km lange sikkelvormige golfbreker, was van het grootste belang om aan de lijzijde van de golfbreker de kunstmatige palmboom in een beschutte omgeving te kunnen aanleggen en bovendien dit zanderige palmeiland permanent te kunnen beschermen.
In juni 2001 begonnen de werkzaamheden aan de sikkelvormige golfbreker en Palm Jumeirah. Qua grootte, concept en ontwerp is nog nooit eerder zo’n ambitieus project als dit uitgevoerd. Van Oord was verantwoordelijk voor de binnenste component, de palmboom (opgebouwd uit een ‘stam’ en 17 ‘bladeren’), terwijl Boskalis en Archirodon zorgdroegen voor de 11 km lange buitenste ring van steen. Op 20 november 2008 werd Palm Jumeirah feestelijk ingehuldigd, wat samenviel met de opening van het luxe hotel Atlantis, The Palm. Sindsdien volgden meer hotels. Zelfs een cruiseschip, Queen Elizabeth 2, werd tot hotel omgetoverd.
Voor het tweede kunstmatige schiereiland, Palm Jebel Ali, ontwierp Royal HaskoningDHV de 15 km lange sikkelvormige golfbreker. In 2008 werd de ontwikkeling van dit eiland, waaraan gewerkt werd door de Belgisch/Luxemburgse bedrijf Jan De Nul, echter opgeschort als gevolg van de financiële crisis.
Van Oord en Royal HaskoningDHV werden ook gecontracteerd om het derde eiland, Palm Deira, te realiseren. In nauwe onderlinge samenwerking werden speciale ontwerpen ontwikkeld voor de stenen oeverbekledingen, golfbrekers, kademuren, stranden en havens, die in totaal een paar honderd kilometer meten. Maar eind 2008, toen al 80% van de drooglegging was voltooid, kwam het project tot stilstand, eveneens vanwege de sterk verslechterde economische situatie. Als gevolg hiervan werd het project opnieuw ontworpen en omgedoopt tot Deira Islands, nu bestaande uit vier eilanden.
“Of op een later tijdstip de oorspronkelijk geplande palm zal worden afgemaakt, is afhankelijk van de ontwikkelingen in Dubai,” stelt Robert de Bruin, Hoofd Bedrijfscommunicatie & Markten bij Van Oord. “De vier eilanden worden momenteel ontwikkeld. Ze zijn met elkaar verbonden en nu al bereikbaar via het vasteland.”
In juni 2015 verwierf Van Oord van Nakheel een contract voor de aanleg van een 23,5 km lange kustlijn voor het Deira Islands-project. Dit werk omvat het vormgeven van 8,5 km lange nieuwe stranden, 3,5 km lange kademuren, 9,5 km lange steenranden en 2 km lange golfbrekers. Het zal worden volbracht in het kader van een twee jaar durend contract, dat betrekking heeft op twee van de vier eilanden.
In mei 2003 werd het idee gelanceerd voor The World, een kunstmatige archipel van ongeveer 300 eilanden in de vorm van de wereldkaart. Nakheel wendde zich eerst tot Ronald Stive, een van de leidinggevenden van Royal HaskoningDHV, om een 25 km lang, ellipsvormig kunstmatig rif in waterdieptes van 10 tot 17 m te ontwerpen. Het rif moet zorgen voor het ontstaan van een beschutte, ovale zee-oppervlakte in de vorm van een meer van zo’n 6 bij 9 km om, eenmaal voltooid, de ontwikkeling van de archipel mogelijk te maken op een manier dat deze het ‘overleeft’. Daarop benaderde Nakheel Van Oord om het rif te bouwen en deze enorme eilandengroep te realiseren. Op 10 januari 2008, 321 miljoen kubieke meter zand en 386 miljoen ton steen later, zat het werk erop. Hoewel reeds 60% van de eilanden was verkocht aan particuliere aannemers toen de kredietcrisis uitbrak, is ontwikkeling van onroerend goed op het merendeel van de eilanden nog niet van de grond gekomen.
In januari 2008 kondigde Nakheel plannen aan voor The Universe, een kunstmatige archipel die oogt als de Melkweg en het zonnestelsel. Maar door de economische crisis kwam ook dit project op een zijspoor te liggen.
In 2014 voltooide Van Oord de creatie van nog een ander kunstmatig eiland in Dubai, Jumana Island, waar men stedenbouwkundige ontwikkeling op gang wil laten komen.

BAM: van containerterminals naar voetbalstadions
Wat in 1869 begon als een door Adam van der Wal gerunde timmerwerkplaats, is nu Koninklijke BAM Groep, een succesvolle groep van bedrijven, geleid vanuit Bunnik en met activiteiten in 30 landen over de hele wereld. De afkorting BAM verwijst naar de oude volledige naam, Bataafsche Aanneming Maatschappij.
BAM is actief in de sectoren bouw en vastgoed, civiele en waterbouwkundige techniek, publiek-private samenwerking, werktuigbouw, elektrotechniek en adviesdienstverlening. Toegespitst op bouwactiviteiten buiten Europa is BAM International, waarvan het hoofdkantoor in Den Haag zetelt.
Tot de talloze internationale projecten van BAM behoren het A-vormige, uit 29 verdiepingen bestaande kantoorgebouw Menara Palma in Jakarta, meer dan 2 km lange aanlegsteigers voor vloeibaar-aardgasterminals in landen als Australië, Nieuw-Guinea en Jordanië, het 45.000 zitplaatsen tellende Nelson Mandela Bay Stadion in Port Elizabeth, Zuid-Afrika, en het (winkel-, uitrust- en recreatiemogelijkheden biedende) Welcome Pavillion op Abu Dhabi Yas Island, een voormalig woestijngebied met veel toeristische attracties.
Een van de meest opvallende gebouwen waaraan BAM International gewerkt heeft is de Al Bidda Tower in Doha, Qatar, voltooid in mei 2009. Kronkelend en draaiend als een uitgedaagde cobra, torent dit gebouw 234 meter boven de stadswijk West Bay uit. De 43 kantoorverdiepingen en het enorme, atriumachtige penthouse van de toren herbergen commerciële ruimtes, zakencentra, showrooms, restaurants, een kunstgalerie, een openluchtcafé en een fitnessclub. Elke verdieping bestaat aan de buitenkant uit 93 vooraf geassembleerde glazen panelen. Bovendien zijn op elke verdieping maar vier ramen gelijk van vorm. De gemiddelde installatietijd per verdieping bedroeg een hele week.
In oktober 2013 kreeg een consortium bestaande uit BAM International en Van Oord de opdracht voor het ontwerp en de bouw van een nieuwe containerterminal en maritieme toegangspoort in Moín, Costa Rica. Tijdens het drie jaar durende project zal BAM International de 650 m kademuur bouwen en verder zorgen voor de bestrating, bijbehorende gebouwen en alle nutsvoorzieningen. Voor Van Oord omvat het werk de aanleg van een 1,5 km lange stenen golfbreker, drooglegging plus verbetering van de ondergrond van een gebied van 40 hectare en het baggeren van het toegangskanaal en de zwaaikom.

 

 

Boskalis creëert eerste kunstmatige wooneiland van de Amerika’s
In Papendrecht staat het hoofdkantoor van Koninklijke Boskalis Westminster, of kortweg Boskalis. Dit is een belangrijke wereldwijde maritieme dienstverlener die actief is op het vlak van baggeren, binnenvaartinfrastructuur en offshore-energiewinning in meer dan 75 landen. In 1910 was een groep van gezinnen er onder de naam Bos & Kalis mee van start gegaan.
Een van de belangrijkste infrastructurele verbeteringen van de 21e eeuw is ontegenzeggelijk het Panamakanaal. Met de vergroting van het Kanaal werd de uitbreiding van de containerhaven van Balboa aan de kant van de Stille Oceaan een noodzaak. In 2007 kende Panama Ports Company aan Boskalis een contract toe voor de aanleg van extra havengebied, een waterkerende stenen dijk en een verbindingsstructuur tussen twee bestaande ligplaatsen. Dit vroeg om baggerwerk, drooglegging en verbetering van water- en landgebieden. Kort daarna werd opnieuw een beroep gedaan op het bedrijf, ditmaal voor de bouw van een compleet nieuwe ligplaats, geschikt voor het verwerken van schepen van gigantische afmetingen.
In Panama creëerde Boskalis ook het allereerste kunstmatige wooneiland van de Amerika’s. Dit eiland, genaamd Santa Maria, bevindt zich ten zuiden van de wijk Punta Pacifica in Panama-Stad en is met de oever verbonden door een brug. De naam verwijst naar een van de schepen die Christoffel Columbus gebruikte op zijn eerste trans-Atlantische reis in 1492. In februari 2013 werden de laatste kwaliteitscontroletests met succes uitgevoerd en werd het eiland overgedragen aan de opdrachtgever, Ocean Reef Islands. Op de tekentafel zijn er al plannen voor de realisering van een tweede eiland, La Pinta, ook vernoemd naar een van Columbus’ schepen, maar hiervoor is nog geen groen licht gegeven.
Enkele van de andere activiteiten die Boskalis heeft ondernomen zijn de uitbreiding van de cruiseterminal in Nassau op de Bahama’s (om megacruiseschepen te kunnen ontvangen), de bouw van een nieuwe haventerminal voor Superporto do Açu in Brazilië (waarvan verwacht wordt dat het een van de grootste havencomplexen ter wereld zal worden), de bouw van onderdelen van een nieuwe haven in Helsinki, Finland, en het verrichten van onderzoek naar het afzinken van de Øresund Tunnel tussen de Deense hoofdstad Kopenhagen en de Zweedse stad Malmö.

VolkerWessels: vastgoedontwikkeling, civiele techniek en meer
Een andere grote Nederlandse speler op de internationale bouw- en infrastructuurmarkt is VolkerWessels, dat zijn hoofdkantoor in Amersfoort heeft. De oorsprong hiervan gaat terug naar 1854, toen Adriaan Volker een onafhankelijk aannemersbedrijf opzette.
VolkerWessels is een groep van ongeveer 120 bedrijven, die zich bewegen op gebieden als vastgoedontwikkeling, civiele techniek, weg- en spoorwegbouw, netwerkinfrastructuur (kabels en leidingen), fabrieks- en machinebeheer, telecommunicatie-infrastructuur en adviesdienstverlening.
In 2012 zorgde een van VolkerWessels’ werkmaatschappijen, SPT Offshore, voor de installatie van de 79 m hoge Hong Kong Met Mast. Deze in het kustwater staande datamast meet milieugegevens (wind, golven, stromingen, enz.) voor een toekomstig windpark. De fundering hiervoor werd 30 m onder het zeeoppervlak en 12 m diep in de zeebodem verankerd. Het was de eerste keer dat een speciale vorm van compressietechniek werd toegepast in Hong Kong. De installatie nam slechts 30 minuten in beslag!
In 2013 begon een ander onderdeel, Volker Stevin International, met het uitvoeren van civieltechnische en bouwkundige werkzaamheden voor de nieuwe dieselenergiecentrale van Électricité de France op het Franse deel van het eiland Sint Maarten. De taken behelzen sloopwerkzaamheden, onderzoek ter plekke, ontwerp en de bouw van een kantoorgebouw van drie verdiepingen, een machinehal en ondersteunende gebouwen, wegwerkzaamheden en diverse hieraan gekoppelde werkzaamheden, waaronder het aanleggen van groenvoorzieningen en een systeem voor de afvoer van grote hoeveelheden regenwater.
Tot de vele andere internationale projecten van VolkerWessels behoren onder meer de eerste afgezonken betonnen tunnel in Latijns-Amerika, momenteel in aanbouw in Coatzacoalcos, Mexico, herstelwerkzaamheden aan landingsbanen van Gatwick Airport nabij Londen, een spoorlijn voor Metrolink in Manchester (de langste tramlijn in het Verenigd Koninkrijk) en een robuuste constructie voor de Tay Road Bridge in Schotland om deze brug te beschermen ingeval een schip er met een flinke klap tegenaan vaart.

Andere bedrijven
Ook andere Nederlandse bouw- en/of infrastructuurondernemingen hebben hun vleugels over de grens uitgeslagen. Hieronder vallen, om er maar een paar te noemen, Heijmans, Ballast Nedam, Strukton en TBI.
Zoals duidelijk zal zijn geworden, heeft de Nederlandse bouw- en infra-industrie de meest onvoorstelbare en indrukwekkende constructies in het buitenland gebouwd. Maar het heeft ook iets opgebouwd dat even belangrijk, zo niet belangrijker, is: een solide reputatie.

 

Send an E-Card

E-CardClicke here to send a free Holland Focus e-card to your friends and family.

Colouring Picture

Colouring PictureSpeciaal voor de Troonswisseling.
Fun for the children! Download a full size picture here.