Cover

Radio NED fm
Streetcats, de kracht van de meiden

door Ton van Rooij

Niet alle tieners blaken van zelfvertrouwen, weten over welke talenten ze beschikken en hebben een juist beeld van zichzelf. In ’s-Hertogenbosch (ook bekend als Den Bosch) was dat tien jaar geleden voor de toenmalige tekenlerares Margriet Windt reden om Stichting De Zebra op te richten en onder die vlag zulke jongeren een helpende hand te reiken.

Eén van de initiatieven die ze destijds lanceerde was het wijkproject Streetcats. Daarmee leren tienermeiden via gevarieerde workshops zichzelf en hun kwaliteiten beter kennen. De deelneemsters, die zelf eveneens Streetcats genoemd worden, ontdekken waar hun talenten en krachten liggen en leren hoe ze hun eigenwaarde naar een hoger niveau kunnen stuwen. Zo creëren ze voor zichzelf een betere uitgangspositie om uit te groeien tot zelfstandige, slagvaardige en bewuste volwassenen die de juiste studie en baan kiezen. En daar plukt uiteindelijk ook de maatschappij de vruchten van! 


Stichting De Zebra is een ideële stichting, gericht op het creëren en uitvoeren van multidisciplinaire creatieve workshops en producties voor groepen in de samenleving die extra aandacht behoeven, waarbij de mogelijkheden en talenten van de deelnemers centraal staan.
>Niet toevallig is gekozen voor de naam De Zebra. Om te beginnen bezit een zebra twee eigenschappen die hem mentaal sterk maken: intelligentie en stressbestendigheid. Onder mensen heeft echter niet iedereen zo’n ‘zebramentaliteit’. Daarom helpt Stichting De Zebra zij die dat willen om beter in hun vel te komen te zitten. Verder is het zo, dat beleving, mogelijkheden en talenten, eigenwaarde, competenties, zelfvertrouwen, respect (voor jezelf en anderen) en aandacht de belangrijkste doelen zijn om zelfstandig en veilig het maatschappelijke zebrapad over te kunnen steken. En ook dát verwijst naar wat de stichting doet, namelijk: meewerken aan de realisatie van deze doelen.
Naast het opzetten van projecten verstrekt De Zebra informatie over haar doelstellingen en verrichtingen door middel van voorlichting, lezingen, trainingen en publicaties. De Zebra werkt nauw samen met andere stichtingen, fondsen, bedrijven, gemeenten en scholen die een gelijksoortige doelen nastreven.
Initiator Margriet Windt studeerde handvaardigheid aan de lerarenopleiding en ging na het behalen van haar propedeuse lesgeven aan de modeacademie in Eindhoven. Tevens behaalde ze een aantekening als kindertekentherapeut. Via haar eigen bedrijf, Studio ZuidenWindT, verzorgde ze als styliste en etaleur producties in de profit- en non-profitsector. Verscheidene jaren werkte ze in het onderwijs: als tekenlerares op een basisschool in Den Bosch en als modedocent op het ROC (Regionaal Opleidingen Centrum) in Nijmegen. Daarnaast heeft ze modeshows georganiseerd en modellenwerk gedaan. Ze heeft ruime ervaring in het ontwikkelen en geven van workshops en het bedenken en uitvoeren van projecten. En dan is ze ook nog filmmaakster! In haar filmwerk focust ze zich vooral op ‘inspirational strong femme films’, waarin de belevingswereld van tienermeiden belicht wordt, zoals in de korte films Vivia, Noah’s Road en Valerie. Verder is ze co-producent van 48 Hour Cinekid, waarbij verschillende teams in competitieverband binnen 48 uur een korte jeugdfilm tot stand moeten brengen.  

Streetcats-project verbetert zelfbeeld van tienermeiden
Het idee voor Streetcats ontstond bij Margriet toen ze tien jaar geleden naschoolse tekenles aan het geven was op een basisschool. “Ik keek naar buiten en zag enkele tienermeiden op de stoep zitten die zich enorm verveelden”, herinnert ze zich nog als de dag van gisteren. “Zij vertelden me dat er maar weinig leuks te doen was in de wijk. Meiden in die leeftijdsgroep, die binnen en buiten op de bank hangen, hebben vaak ontzettend veel behoefte om iets van de wereld te leren, maar daar is nauwelijks iets voor. Daarom besloot ik om daar in de twaalf wijken die Den Bosch telt verandering in te brengen.”
Gedurende een half jaar worden 22 creatieve workshops van elk anderhalf uur gegeven in diverse wijken in ’s-Hertogenbosch. Tal van disciplines en thema’s komen voorbij, waaronder tekenen, schrijven, meidentaal, buitenkant – binnenkant, houden van fotoshoots en fotostyling aan de hand van een geschiedenisfiguur of idool. De workshops werden aanvankelijk alleen door Margriet gegeven, maar door de groei die Streetcats heeft doorgemaakt komen er steeds meer trainers bij, zoals recentelijk Esther Strik-Haughey.
“In de workshop buitenkant – binnenkant leren de deelneemsters dat het leven vooral over de binnenkant gaat en dat de buitenkant maar bijzaak is”, legt Margriet uit. “Het kan zijn dat een meisje er prachtig uitziet, maar van binnen kapotgaat. Mensen reageren doorgaans op het beeld dat ze van iemands buitenkant hebben. Als een meisje zelf ook in dat ‘buitenbeeld’ gaat geloven, houdt ze zichzelf jarenlang voor de gek. In de schrijfworkshops schrijven de meiden gedichten, maar ook persoonlijke verhalen: over het type persoon dat ze zijn, hun toekomst, degene met wie ze zich identificeren en waarom ze deze uitgekozen hebben, dat soort dingen.”
De meiden werken tijdens deze workshops aan hun eigenwaarde, zelfvertrouwen en talenten. Zo vullen ze een rugzak met bouwstenen voor een positief zelfbeeld en kunnen ze meer doelgericht de toekomst tegemoet treden.  

Vier soorten eindproducten
“De workshops resulteren in vier soorten eindproducten”, vertelt Margriet, die als projectleider van Streetcats fungeert. “Dat zijn fotografische zelfportretten, getekende innerlijke zelfportretten, gedichten en collages. In de fotografische zelfportretten worden de meiden afgebeeld als een bestaand of fictief persoon die ze bewonderen en worden ze bovendien geplaatst in een bijpassende setting. Dat zijn onvervalste kunstwerkjes, waar echt een half jaar aan gewerkt wordt. In de collages tonen ze wat hun competenties en karaktereigenschappen zijn, welke hobby’s te hebben en wat ze later willen gaan doen.
De workshops worden afgesloten met een eindpresentatie voor ouders/verzorgers en genodigden. Bovendien worden jaarlijks de behaalde resultaten geëvalueerd. Margriet licht toe hoe dit in zijn werk gaat: “We werken met een nul- en eindmeting. Zo zie je per Streetcat de verschillen tussen haar situatie aan het begin en aan het eind. In dat half jaar heeft iedereen veel stappen overwonnen en dat komt vooral door vertrouwen in hun eigen kunnen. Wij spreken ze aan op de dingen die ze kunnen, maar waarvan ze zelf denken dat ze die niet kunnen. Daardoor leren ze met andere ogen naar zichzelf te kijken – en dat is heel belangrijk.”  

Streetcats maken van eindpresentatie wervelende show
Op 1 maart 2016 gaven tientallen Streetcats uit drie Bossche wijken hun eindpresentatie in theater Perron 3 in Rosmalen, dat nabij Den Bosch ligt. Het werd een wervelende show, waarin de meiden met veel elan lieten zien wat ze de voorbije maanden geleerd en bereikt hadden.
Aan het begin werd een korte documentaire over Streetcats vertoond. Deze beelden, waarin zowel deelneemsters als medewerkers aan het woord kwamen, schetsten een kort maar krachtig beeld van het project en de positieve uitwerking die dit op tienermeiden heeft.
Twee Streetcats brachten deze avond een lied ten gehore dat in beide gevallen dusdanig vakkundig en zuiver gezongen was dat ze ideale kandidaten zouden zijn voor talentenshows als The Voice Kids en Holland’s Got Talent! Strak gechoreografeerd en navenant uitgevoerd waren de dansvoorstellingen waarvan het massaal toegestroomde publiek kon genieten.
Heel bijzonder waren de op een scherm geprojecteerde gedichten van Streetcats, die op mooie, indrukwekkende en/of ontroerende, maar steeds treffende wijze verwoordden wat de jonge poëten bezighoudt. Deze gedichten wil De Zebra gaan bundelen in een boekje. Enkele van de meiden illustreerden via een collage die ze gemaakt hadden wie en hoe ze zijn, waar ze voor staan en hoe ze hun toekomst zien.
Via hun fotografische zelfportret vertelden alle Streetcats iets over zichzelf. Daarop waren ze te zien als hun rolmodel, variërend van Anne Frank tot Nelson Mandela en van Madonna tot Mahatma Gandhi.
Tegen het eind werden meermaals minstens negen getekende innerlijke zelfportretten van Streetcats gepresenteerd terwijl een aantal van de geportretteerden op het podium stond. Vervolgens moesten de bezoekers telkens een paar van deze tekeningen zien te koppelen aan de op een rij staande meiden, wat enkele malen lukte.  

Ervaringen van een Streetcat
Een van de Streetcats van de lichting 2015/2016 is Elke Lens van Rijn. Haar moeder had haar op het bestaan van Streetcats geattendeerd. “Zij had er op mijn school iemand over horen vertellen”, zegt ze. “Daarna heeft Margriet me alles over Streetcats uitgelegd.”
Aan welke Streetcats-activiteit heeft ze het meeste plezier beleefd? “Aan het maken van mijn collage. Dat vond ik ontzettend leuk om te doen.”
In de groep kwam ze veel ‘zielsverwanten’ tegen. “Veel meiden waren net als ik. Daarmee heb ik heel veel lol gehad. We spraken met elkaar over allerlei dingen: wat we leuk vinden, wat onze lievelingsdieren zijn, enzovoorts.”
Streetcats heeft haar veel gebracht. “Vroeger durfde ik niet voor mezelf op te komen en nu durf ik dat wel. Verder heb ik geleerd dat je altijd moet proberen om vrolijk te blijven en moet vermijden om boos te worden, zeker als het om kleine dingen gaat. Margriet en Esther hielpen me overal goed bij. Als je ergens heel erg mee zat, kon je zelfs na de workshop bij hen terecht. Dat gaf me steun.”
Ook is haar duidelijker geworden welke kant ze op wil. “Eerst wilde ik van alles worden. Maar nu wil ik me echt richten op één doel en dat is schooljuf worden. Dat is iets wat ik echt heel graag wil. Dankzij Margriet heb ik ontdekt hoe leuk het is om voor een klas te staan. Verder spreekt de communicatie die je dan met een grote groep kinderen hebt me enorm aan.”  

Drie Topcats blikken terug
Regelmatig komt het voor dat oud-Streetcats betrokken blijven bij dit wijkproject door mee te helpen aan workshops en andere activiteiten, zoals het organiseren van een eindpresentatie. Zij worden Topcats genoemd. Drie van hen spraken we.
Rebecca den Ridder doorliep ongeveer zes geleden het Streetcats-programma. Hoe hoorde zij er destijds van? “Margriet was toentertijd op mijn school, het Rodenborch College, deelneemsters voor Streetcats aan het werven”, zegt ze. “Dat trok mij wel, dus toen heb ik me ingeschreven.”
Met dankbaarheid kijkt ze terug op het Streetcats-hoofdstuk uit haar nog jonge leven. “Ik heb meer over mezelf geleerd, wat ik heel fijn vond, omdat je in die leeftijd natuurlijk best wel kwetsbaar en onzeker bent. Streetcats voelde voor mij aan als een veilige thuishaven, want je kon altijd gewoon jezelf zijn. Je kreeg de kans om jezelf te ontwikkelen, met steeds je toekomstbeeld in het achterhoofd: wat kun je, waar wil je naartoe, wat wil je gaan doen, wat maakt je gelukkig? Allemaal zaken waarover ik via Streetcats meer helderheid heb gekregen en die ik als bijzonder nuttig heb ervaren. Zo wilde ik later veel gaan reizen en had daarom op mijn collage een vrouw met koffers afgebeeld. En die wens is uitgekomen, want ik ben nu bijna afgestudeerd als reisleidster! Afgelopen zomer heb ik stage gelopen op Mallorca en vanaf komende zomer ga ik werken op Kreta. Later hoop ik naar verdere bestemmingen te gaan.”
Over Margriet is ze vol lof. “Zij begeleidde ons en liet ons zien hoe je voor jezelf kunt opkomen en hoe je sterker in je schoenen kunt komen te staan. Dat maakte haar tot een hele grote inspiratiebron voor ons – en dat is ze nog steeds.”
Een andere oud-leerling van het Rodenborch College die aldaar kennismaakte met Streetcats is Charlotte Lemmens. “Zeven jaar geleden, toen ik twaalf was, stonden Margriet en enkele meiden met een stand op mijn school en vertelden in de pauze over Streetcats”, weet ze nog. “Dat klonk zo interessant dat ik me via een flyer heb opgegeven. Ik werd toen opgenomen in een groep uit de wijk Empel. Het viel me op hoe professioneel het opgezet was. In latere jaren is het nóg professioneler geworden. Hadden wij tijdens onze eindpresentatie alleen een tentoonstelling van onze werken, nu wordt er een complete show opgevoerd.”
Terugblikkend op de workshops van weleer, zegt ze: “Margriet had een keer een groepje meisjes om zich heen verzameld en liet elk van hen haar verhaal vertellen. Daarbij kreeg iedereen evenveel aandacht – en daar ging het eigenlijk vooral om. Wat ik me nog heel goed kan herinneren is dat Margriet op mijn basisschool, De Caleidoscoop, ons op een groot vel met krijtjes een zelfportret liet tekenen. We moesten toen aan ons gezicht voelen om te bepalen hoe we er uitzagen en moesten precies de kleur ervan zien te achterhalen. Ook daardoor leerde je jezelf kennen.”
Over zelfportretten gesproken: als wie was zij afgebeeld in haar fotografische zelfportret? “Als Aphrodite, de godin van de liefde. Op de dag van de fotoshoot werd ik echt een beetje vertroeteld. Dat was een erg leuke ervaring. Een hele grote poster van de toen gemaakte foto heb ik op mijn kamer hangen. Ik vind het een goede zaak dat dit nog steeds een onderdeel van Streetcats is.”
Over het effect dat Streetcats op haar latere leven heeft gehad, zegt ze: “Als je, zoals ik, heel jong de workshops volgt, druppelt alles wat daarin behandeld wordt langzaam maar zeker bij je binnen en ga je pas in de loop der jaren meer gebruik maken van de aangereikte adviezen en ga je datgene wat je geleerd hebt echt goed toepassen. Daardoor sta je sterker als je ouder bent. Dat vind ik heel erg fijn. Ik weet nu heel goed wat voor iemand ik ben en dat ik daar niets aan moet veranderen. Dat is het belangrijkste wat ik heb meegekregen.”
Met een gelukzalig gevoel kijkt ze terug op haar Streetcats-periode. “Telkens als ik een Streetcats-sessie bijwoonde, gaf me dat een warm gevoel, een gevoel van acceptatie – én een stukje rust. Het voelde altijd heel fijn aan. Iedere keer wanneer ik als Topcat aan activiteiten van Streetcats meehelp, komt dat fijne gevoel weer naar boven.”
Toen Kim van den Diezen zich aanmeldde voor Streetcats, kende ze Margriet al. “Ik had vroeger van Margriet tekenles gehad. Op een dag vroeg ze mij: ‘Zou je het leuk vinden om aan Streetcats mee te doen?’ Omdat het me een heel sterk concept leek, vond ik dat een goed idee.”
Wat haar het meest is bijgebleven, is de fotoshoot voor het fotografische zelfportret. “We gingen toen eerst een eindje lopen, waardoor je echt in de rol van je grote voorbeeld kwam. En je raakte en passant je zenuwen kwijt. De onderlinge sfeer was super. Een fantastisch leuke workshop vond ik dat.” Voor wie had zij gekozen? “Voor Shakira, omdat ik haar heel krachtig vind, zij verschillende goede doelen ondersteunt en zij in haar eentje al veel bereikt heeft, wat ik knap vind en eveneens graag zou willen. Bij Streetcats heb ik geleerd dat je moet durven staan voor wat je wilt bereiken en moet accepteren wie je bent. Dat pas ik nog steeds toe in het dagelijks leven. Ik heb er veel van opgestoken.”
Ook durft ze nu nog iets anders: spreken voor een grote groep. “Dat doe ik tegenwoordig veelvuldig als Topcat, maar had ik voordat ik aan Streetcats begon nog nooit gedaan. Daar heeft Margriet me heel goed bij geholpen.”
Het Streetcats-project heeft ze als zeer leerzaam ervaren. “Ik kan het iedere meid aanraden die graag wil leren hoe je sterker in je schoenen kunt komen te staan, want door middel van de workshops ga je ontdekken wat je leuk vindt en wat je krachten zijn, maar ook waar je nog aan zou kunnen werken. Ik denk dat het heel goed is als je je daar bewust van bent.”  

Kroonappels-publieksprijs voor Streetcats
In 2013 deed Streetcats mee aan de landelijke actie Kroonappels die het Oranje Fonds ter gelegenheid van de troonswisseling had georganiseerd. Hierbij werd door heel Nederland gezocht naar de drie mooiste sociale initiatieven uit het Koninkrijk. In Den Bosch won Streetcats toen de publieksstem in de categorie Jeugd. Streetcats verkreeg daarmee een Koninklijke oorkonde met een Koninklijke stempel.
“Voor ons is dit een heel belangrijke prijs”, onderstreept Margriet, “want het betekent dat van alle jeugdprojecten die er in Den Bosch zijn – en dat zijn er misschien wel honderd – Streetcats door het publiek als beste wordt beschouwd. Ook zijn we Best Practice Project van K2 Brabants Kenniscentrum Jeugd.”
Streetcats kan jaarlijks rekenen op subsidie van de gemeente ’s-Hertogenbosch en wordt tevensgesponsord door een aantal landelijke en regionale instanties, waarvan het Oranje Fonds er één is.
“Daarnaast krijgen we heel veel steun van bedrijven”, is Margriet verheugd te kunnen melden. “Drukkerij Dekkers van Gerwen bijvoorbeeld heeft veel voor ons gedaan, zoals het vervaardigen van donatiekaarten en folders. De Miniopslag Empel biedt ons een geweldige service. Niet alleen mogen we daar attributen voor onze fotoshoots bewaren, ook brengen hun mensen onze spullen naar de fotoshootlocaties! Perron 3 stelde voor de eindpresentaties gratis een zaal, aanpalende ruimte en theatertechnicus ter beschikking. En zo zijn er nog veel meer organisaties die onze activiteiten omarmen, zoals bibliotheken en scholen. Ook diverse professoren en politici staan achter onze aanpak. Zo deed CDA-Kamerlid Mirjam Sterk enkele jaren geleden de volgende uitspraak over Streetcats: ‘De preventieve opzet door middel van workshops – het zelf ondervinden en ontdekken – spreekt mij zeer aan en zie ik als vernieuwend. Zorg voor een organische groei: eerst Den Bosch, dan provinciaal en uiteindelijk landelijk opschalen.’ Al die steun is voor ons van wezenlijk belang, onder meer omdat we straks met Streetcats aan de slag willen gaan in Rotterdam, waar men eveneens meiden die zich thuis of buiten vervelen het beste uit zichzelf willen zien halen. Verder ben ik bezig met de voorbereidingen voor zowel een film als een boek over Streetcats.”  

Streetcats Radio groot succes
Op de lokale radio is uitgebreid aandacht besteed aan Streetcats. Margriet: “In Den Bosch hebben we zes proefuitzendingen van Streetcats Radio gehad en die waren héél succesvol. Er kwamen bij Streetcats Radio geweldig leuke onderwerpen over jeugdvraagstukken aan bod, waaronder gedichten en boeken. Ook waren er gasten als politica Mirjam Sterk. De meiden deden het stuk voor stuk erg goed en werkten samen met mij mee aan het draaiboek. Sterker nog, ze voelden zich als een vis in het water in de studio en gingen zélf radio zitten maken!”
Hoewel Streetcats een bewezen succesverhaal is, blijven er voor Margriet nog altijd doelen over om na te jagen. “Ik wil graag mogelijk maken dat in de toekomst veel meer waardecreërend onderwijs beschikbaar is voor alle groepen, ongeacht hun thuissituatie of afkomst. Dat is van groot belang voor de groei naar zelfstandigheid en vertrouwen. Ik geloof in de mogelijkheid om bij iedereen verborgen talenten te ontwikkelen, hoe moeilijk ze ook zichtbaar zijn. Ik geloof in het beeld dat al in de steen zit, maar losgewrikt moet worden uit de overtollige materie en ballast. De kunst is alleen om dat beeld uit die steen naar voren te halen. Daarom wordt er gewerkt met de kracht en de talenten van jongeren, zodat iedereen zichzelf op zijn of haar eigen manier en met een verhoogd potentieel kan ontplooien tot een waardig lid van de samenleving.”  

Nadere informatie: 

www.streetcats.nl 

www.dezebra.eu 

www.facebook.com/streetcatsnl 

www.instagram.com/streetcats_dekrachtvanmeiden

 

 

 

 

Send an E-Card

E-CardClicke here to send a free Holland Focus e-card to your friends and family.

Colouring Picture

Colouring PictureSpeciaal voor de Troonswisseling.
Fun for the children! Download a full size picture here.